نظریه مشورتی ۷/۹۹/۶۲۵

طبق ماده 101 قانون اجرای احک ام مدنی توقیف مال غیر منقول که سابقه ثبت ندارد به عنوان مال محکوم علیه وق تی جایز است که محکوم علیه در آن تصرف مالکانه داشته باشد و یا محکوم علیه به موجب حکم نهایی مالک شناخته شده باشد در بسیاری موارد محکوم علیه یا شخص ثالث برای رفع جلب از محکوم علیه اقدام به معرفی مال غیر منق ول معمولا از نوع زمین زراعی در روستا می نمایند که هیچ گونه سابقه ثبتی ندارد؟ 1 -آیا با توجه به اینکه ماده مذکور به محکوم علیه اشاره نموده است چنانچه شخص ثالث اقدام به معرفی مال غیر منقولی نماید که فاقد سابقه ثبت است امکان استناد به ذیل م اده 101 وجود دارد یا ماده مذکور منصرف از شخص ثالث است و مال از طرف شخص ثالث قابل توقیف نیست؟ 2 - با توجه به اینکه امکان تحقیق محلی از تمامی اهالی در مورد سابقه تصرفات وجود ندارد و ممکن است شخص معارضی پیدا شود و از طرفی امکان تعیین دقیق حدود اربعه ملک ممکن نی ست و تجربه کار در اجرای احکام نشان می دهد که پس از توقیف این قبیل اموال عملیات اجرایی با اعتراض ایادی معارض و ادعای مالکیت اشخاص ثالث با تاخیر و مانع مواجه می شود و در نهایت به دلیل حدوث چنین مشکلاتی خریداری برای این قبیل املاک وجود ندارد و در فرض وجود خری دار اجرای احکام در تحویل زمین به برنده مزایده نیز با مشکل مواجه می شود توجها اینکه طبق بخشنامه شماره 127/98/5984 مورخ 1398/9/14 مدیر کل ثبت اسناد و املاک استان کهکیلویه و بویر احمد که به دستور رییس کل محترم دادگستری استان به واحدهای قضایی منعکس گردیده است مقرر گردیده است از پذیرش اسناد دفترچه ای جهت ضمانت و توقیف که به دلیل نداشتن نقاط ثابت و حدود توصیفی در یکدیگر تداخل دارند و در هنگام اجرای احکام حقوقی یا اشکال قانونی مواجه خواهد شد خودداری گردد حال در مورد املاک فاقد سابقه ثبتی و اراضی زراعی روستایی که ح تی بعضا محکوم علیه و ثالث مبایعه نامه عادی نیز در دست ندارد و حدود تصرفات محکوم علیه و حدود اربعه آن به صرف تحقیق محلی قابل تعیین نیست و با عنایت به اینکه یکی از اصول مهم حاکم بر اجرای احکام مدنی اصل سرعت در اجرای حکم می باشد لکن پذیرش این قبیل املاک عملیا ت اجرایی را با تاخیر مواجه می سازد اعلام نمایید آیا امکان پذیرش املاک مذکور به عنوان مال یا وثیقه وجود دارد؟ به رغم شرح فوق چنانچه اجرای احکام مکلف به پذیرش اراضی موصوف به عنوان مال یا وثیقه می باشد نحوه توقیف آن چگونه است؟ ماده 101 قانون اجرای ا حکام مدنی در مقام بیان شرایط توقیف مال غیر منقولی که سابقه ثبتی ندارد است. براین اساس»محکوم علیه «موضوعیت ندارد و با حصول شرایط مقرر در ماده مذکور برای شخص ثالث، به نظر می رسد وفق تبصره ماده 34 قانون موصوف، ثالث نیز می تواند ملک خود را جهت استیفای محکوم معرفی نماید ب.ه وفق ماده 101 قانون اجرای احکام مدنی با احراز تصرفات مالکانه محکوم علیه یا صدور حکم نهایی به نفع محکوم علیه که دلالت بر مالکیت وی در مال غیر منقول نماید، ملک به عنوان مال محکوم قابل توقیف است .علیه تشخیص مصداق با مرجع قضایی رسیدگی کننده اس.ت دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه