نظریه مشورتی ۷/۹۹/۵۲۸

در عقد بیعی فروشنده ملک در قالب شرط ضمن عقد ملتزم می شود که پس از انعقاد قرارداد جواز کاربری تجاری را برای ملک دریافت کند و در صورت عدم ا نجام تعهد از تاریخ مشخصی مبالغی را به عنوان خسارت و وجه التزام پرداخت کند. حال با گذشت مدتی مشخص شود که انجام این شرط غیر مقدور بوده است و شهرداری مربوطه این موضوع را به صراحت اعلام کرده است. آیا مشروط له مستحق دریافت خسارت و وجه التزام تعیین شده است؟

در فرض سؤال که بایع ضمن عقد بیع در قالب شرط ضمن عقد ملتزم شده است که برای ملک موضوع عقد بیع پروانه ساخت با کاربری تجاری اخذ کند و در صورت عدم انجام تعهد، از تاریخ مشخصی مبالغی را به عنوان خسارت و وجه التزام پرداخت کند؛ حال که شهرداری با اعطای کاربری تجار ی به ملک مخالفت کرده است؛ چنانچه در نتیجه رسیدگی به موضوع، شرط از نوع تعهد به وسیله تشخیص داده شود و احراز شود که متعهد، برای حصول نتیجه تلاش متعارف کرده است، وی مسئولیتی از باب پرداخت خسارت و وجه التزام ندارد؛ اما در صورتی که شرط از نوع تعهد به نتیجه تشخی ص داده شود، تعهد متعهد به پرداخت خسارت و وجه التزام به قوت خود باقی است. در هر صورت احراز موضوع بر عهده مرجع است رسیدگی.کننده دکتر احمد رفیعی مدیرکل حقوقی قوه قضاییه