نظریه مشورتی ۷/۹۹/۱۱۴۰

قانون امور حسبی مصوب 1319 ذیل فصل هشتم با عنوان»در ترکه متوفای بلاوراث « به شرح مواد 327 تا 336 این قانون قواعدی را برای مدیریت ترکه شخص بلاوراث مقرر کرده که پیشنهاد تعیین مدیر ترکه و نگهداری اموال مطابق آیین نامه ای که وزارت دادگستری تهیه از آن جمله است می.کند 2 -قانون تأسیس سازم ان جمع آوری و فروش اموال تملیکی و اساسنامه آن مصوب 1370 از جمله وفق مواد 1 و 3 سرپرستی، مدیریت فروش و ... ترکه شخص بلاوراث توسط این سازمان صورت می.گیرد 3 - به موجب ماده 3 قانون یاد شده با اذن مقام معظم رهبری، برخی از اختیارات ولی فقیه که از نظر فقهی و قانونی وارث شخص بلاوارث است، به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام )ره( واگذار شده است. با توجه به این که قانون امور حسبی و سمت مدیر ترکه در زمانی تصویب شده که وراث بودن ولی فقیه و مدیریت ترکه در میان نبوده است و در حال حاضر متولی اموال یاد شده نهادهای قانونی مذکور است و از جمله وزارت دادگستری دخالتی در مدیریت این اموال ندارد و با توجه به این که با وجود ستاد اجرایی فرمان امام )ره( و سازمان اموال تملیکی، تعیین مدیر ترکه لغو و نسخ شده به نظر می رسد؛ زیرا این نهادهای قانونی اساسا نقش وراث یا مدیر و سرپرست ترکه را ایفا می کنند، آ یا تعیین مدیر ترکه ضروری است یا این بخش از مواد قانون امور حسبی با مقررات بعدی نسخ شده محسوب می شود؟

اولا، تاکنون از سوی مقام معظم رهبری برای سازمان جمع آ وری و فروش اموال تملیکی مذکور در ماده 3 قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی و اساسنامه آن مصوب 1370 ، اذنی داده نشده و این موضوع در بخشنامه شماره 100/15658/9000 مورخ 27/3/1392 ریاست محترم قوه قضاییه نیز منعکس شده است و ستاد اجرایی فرمان حضرت )ره( به عنوان تنها نهاد مأذون در مورد اموال مربوط به ولی فقیه معرفی شده است اما.م ثانیا، در مورد ترکه متوفای بلاوارث و مجهول الوارث بر اساس مواد 327 و بعد قانون امور حسبی مصوب 1319 عمل می شود و به موجب ماده 334 این قانون مدیر ترکه پس از تحریر ترکه دیون و واج بات مالی متوفی را اداء می کندو دیگر اقدامات موضوع این ماده را صورت می دهد و باقیمانده ترکه از اموال منقول و غیرمنقول و وجه نقد را به دادستان تسلیم می کند. همچنین مطابق ماده 335 این قانون چنان چه ظرف ده سال از تاریخ تحریر ترکه وارثی برای متوفی معلوم شود، با قیمانده ترکه به وارث داده می شود. والا بعد از انقضای ده سال از تاریخ تحریر ترکه، باقیمانده ترکه بر اساس مقررات قانونی در اختیار ولی فقیه قرار تا موافق نظر ایشان عمل شود می.گیرد ثالثا، اموال مجهول المالک و ارث بلاوارث که طبق مواد اول و دوم و بعد نظام نام ه اجرای مواد 28 و 866 قانون مدنی مصوب 12/4/1312 هیأت وزیران در اختیار دادستان قرار می گیرد، باید پس از انقضای مهلت قانونی مقرر در ماده 4 قانون راجع به اموال بلاصاحب مصوب 1313 نزد مقام قضایی دادسرا نگهداری شود تا چنان چه برای اموال مذکور مالکی پیدا نشود، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام )ره( ارسال شود بر.ای