نظریه مشورتی ۷/۹۸/۷۴۸

به استحضار می رساند نحوه برداشت قضات از ماده 451 قانون آیین دادرسی کیفری راجع به استماع دفاعیات و اخذ آخرین دفاع از متهم در مرحله تجدید نظر متفاوت است؛ برخی قائل به تفصیل شده و معتقدند در فرضی که متهم در مرحله نخستین محکومیت حاصل نموده و به رای اعتراض کرده، ض رورتی به تفهیم اتهام، اخذ مدافعات و استماع آخرین دفاع از وی نیست و تجدید نظرخواهی او محدود به بررسی و ارزیابی دلایل ارائه شده از سوی تجدید نظرخواه و دلایلی که در پرونده موجود است می باشد. عده ای دیگر بر این اعتقادند که بندهای»ب « و»ت « ماده 451 قانون آیین دادرسی کیفری راجع به استماع دفاعیات و اخذ آخرین دفاع از متهم و وکیل انتخابی وی، مطلق بوده و منصرف به قید خاصی نیست؛ اعم از این که شاکی تجدید نظرخواه باشد یا متهم؛ و این که رای دادگاه نخستین بر برائت یا محکومیت متهم باشد و یا شاکی به لحاظ قلت مجازات تجدید ن ظرخواهی نموده باشد، دادگاه تجدیدنظر باید به تکلیف مقرر در ماده 451 این قانون راجع به استماع دفاعیات و اخذ آخرین دفاع اقدام نماید ارشاد فرمایید.

بازگشت به نامه شماره 1398/1/12828 مورخ 1398/05/07 به شماره ثبت وارده 748 مورخ 1398/05/08 در رابطه با استعلام شعبه 13 دادگاه تجدید نظر استان کرمان، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می :گردد لزوم یا عدم لزوم تفهیم اتهام و دلایل آن برای استماع دفاعیات متهم توسط دادگاه تجدید نظر استان موضوع بند»ب « ماده 451 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 حسب مورد متفاوت است؛ در مواردی که شاکی خصوصی یا دادستان از حکم برائت تجدید نظرخواهی نموده باشند، در صورت وجود دلایل کافی و توجه اتهام به متهم، تفهیم اتهام دلایل آن الزامی است، اما در مواردی که متهم )محکوم( از رأی محکومیت خود تجدیدنظرخواهی کرده باشد ،و چون رسیدگی دادگاه تجدید نظر در محدوده تجدید نظر خواهی به عمل آمده از سوی محکوم صورت می گیرد، به نظر می رسد در این حالت تفهیم و دلایل آن موضوعیت ندارد اته.ام