نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۹۰۰

با توجه به ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 آیا زوج یا زوجه را می توان از پرداخت قسمتی از هزینه دادرسی معاف دائم کرد و نسبت به قسمت دیگر هزینه دادرسی در همان پرونده به صورت موقت معاف کرد؟

اولا، معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع ماده ی 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به تجویز قانون بدون نیاز به تقدیم دادخواست و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگی¬ کننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار )با تقدیم دادخواست( و رسیدگی به آن صادر می .شود ثانیا، قانونگذار د ر ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 دو فرض معافیت از هزینه های دادرسی و یا موکول نمودن پرداخت هزینه ها به زمان اجرای حکم را پیش بینی نم وده است که در هر مورد دادگاه رسیدگی کننده به تشخیص خود و بر اساس وضعیت شخص مدعی عدم تمکن اتخاذ تصمیم می نماید. لذا دا دگاه حسب مورد می تواند پرداخت هزینه ها را به زمان اجرای حکم موکول کند؛ یا آن که معافیت دائم فرد از پرداخت تمام هزینه ها را بپذیرد و یا نسبت به برخی هزینه ها به معافیت دائم فرد نظر دهد و پرداخت بخشی دیگر از هزینه ها را به زمان اجرای حکم موکول کند. بدیهی اس ت حکم مقرر در تبصره ماده 5 قانون یادشده و تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 )الحاقی 18/12/1394 ( مبنی بر معافیت افراد تحت پوشش کمیته امداد امام )ره( و مددجویان سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینه های دادرسی معافیتی دائم است و لذا دادگاه نمی تواند پرداخت دادرسی این افراد را به زمان اجرای حکم موکول کند هزینه.های