نظریه مشورتی ۷/۹۸/۱۸۹۷

فرض نمایید شاکی و یا وکیل وی مصداقی )یک مصداق( را به عنوان رفتار مجرمانه مطرح و تحت عناوین توهین، نشر اکاذیب و افترا در متن شکواییه درخواست تعقیب و رسیدگی دارد مقام تحقیق به بررسی مصداق پرداخته و نهایتا مصداق مطروحه را با یکی از عناوین یاد شده مطابقت داده و اقدام به صدور قرار نهایی نسبت به آن به طور مثال: قرار جلب به دادرسی با عنوان اتهامی توهین می نماید حال سوال این است که در خصوص دو عنوان مجرمانه دیگر مقام تحقیق چه تکلیفی دارد؟ جهت تشحیذ بهتر ذهن لازم به ذکر است که دو رویه در دادسرا حاکم می باشد 1 - صدور دو قرار نهایی دیگر برای همان یک مصداق به عبارت دیگر آیا در خصوص یک رفتار می توان دو یا چند قرار نهایی صادر نمود؟ به طور مثال: نسبت به عنوان نشر اکاذیب قرار منع یا موقوفی تعقیب و نسبت به افترا نیز قرار منع موقوفی یا تعقیب و 2 - اتخاذ تصمیم با درج این متن که» در خصوص اتهام کذا و کذا نیز با توجه به اینکه اولا: طبق بند ب ماده 68 قانون آیین دادرسی کیفری شاکی صرفا مکلف به بیان موضوع شکایت مصداق رفتار واقع شده می باشد بیان عنوان مجرمانه اگرچه ایرادی هم ندارد و ثانیا :نه تشخیص عنوان مجرمانه در صلاحیت مقام قضایی بوده که نسبت به مصداق مطروحه در سطور فوق الذکر بررسی و تحقیقات لازم صورت گرفته و متعاقبا اتخاذ تصمیم گردیده است بنابراین اقدام قضایی دیگری متصور نمی باشد«

مستفاد از مواد 64 ، 98 ، 262 ، 264 ، 272 ، 280 و 457 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، این است که شاکی تحت هر عنوانی شکایت کند، مرجع قضایی رسیدگی کننده، مکلف و مقید به پذیرش عنوان مجرمانه مطرح شده از سوی وی نیست. بلکه تشخیص و تطبیق رفتار مجرمانه مورد شکایت با مواد قانون، با توجه به محتویات پرونده با قاضی ر سیدگی کننده خواهد بود. یعنی در هرصورت، تفهیم اتهام به تشخیص مقام قضایی رسیدگی کننده می باشد و نه عنوانی که شاکی در شکایت خود اعلام داشته است. با این وصف صدور دوقرار مختلف درمورد یک واقعه مجرمانه لازم نبوده و دادسرا نباید در مورد موضوعی که به آن اعتقاد قرار دیگری صادر نماید ندار.د دکتر احمد محمدی باردئی