نظریه مشورتی ۷/۹۷/۳۳۳۱

متعاقب صدور چکی صادرکننده در قرارداد جداگانه ای با دارنده چک چنین توافق می کند که در صورت عدم وصول وجه آن چک یا صدور گواهی عدم پرداخت، ملک معینی از صادرکننده مانند مغازه تجاری یا ملک مسکونی مشخصی دارنده منتقل شود :به اولا، در صورت عدم وصول وجه چک و یا ص دور گواهی عدم پرداخت،آیا دارنده چک می تواند دعوای مطالبه وجه آن چک را مطرح کند یا صرفا مستحق ملک موضوع قرارداد به عنوان ضمانت اجرا می باشد؟ ثانیا، چنان چه دارنده چک دادخواستی را با موضوع الزام به تنظیم سند رسمی ملک موصوف مطرح کند و وکیل صادرکننده در مقا م دفاع از موکل خود به بطلان شرط به سبب تعلیق در انشاء قرارداد بیع استناد نماید، آیا دفاع مذکور قابل ترتیب اثر قانونی است؟

بازگشت به استعلام شماره 9016/1224/34001 مورخ 1397/12/19 به شماره ثبت وارده 3331 مورخ 1397/12/19، نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام می :گردد تشخیص قصد مشترک طرفین با توجه به مفاد قرارداد و دیگر اوضاع و احوال حاکم بر عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است. در فرض سؤال که متعاقب صدور چکی، صادر کننده، در قرارداد جداگانه با دارنده چک چنین توافق می کند ک ه در صورت عدم وصول وجه چک یا صدور گواهی عدم پرداخت ملک معینی از صادر کننده مانند مغازه تجاری یا ملک مسکونی مشخص و تعریف شده ای به دارنده منتقل می گردد، هر گاه دادگاه احراز کند موضوع مشمول بند 1 ماده 292 قانون مدنی است، با توجه به تبدیل تعهد، فقط همان ملک م تعلق حق دارنده چک است و مطالبه وجه چک منتفی است؛ اما اگر دادگاه موضوع را مشمول ماده یاد شده نداند، ملک مذکور نوعی وثیقه دین تلقی و دارنده چک می تواند برای استیفای حق خود از محل ملک مزبور با عنایت به مقررات مربوط از جمله ماده 34 اصلاحی قانون ثبت و اسناد و کشوراقدام کند ا.ملاک دکتر محمد علی شاه حیدری پور مدیرکل حقوقی قوه قضاییه