نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۶۵۵

اولا، آیا می توان قرارداد را تحت عنوان یکی از عقود معین؛ اما دارای شرایط عقد معین دیگر تنظیم و منعقد کرد؟ مانند آنکه قراردادی در قالب عقد صلح تنظیم و مقرر شود مال الصلح در قبال یک کیلو قند و یک صد ریال وجه نقد پس از مرگ مصالح تحویل متصالح شود؛ مشروط به آ نکه عواید آن صرف امور عام المنفعه و خیریه شود؛ آیا چنین عقدی، عقد صلح است و یا آنکه مطابق ماده ٧ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ١ ٣ ٦ ٣ با اصلاحات و الحاقات بعدی، عقد وقف است . ثانیا، با وجود آنکه در قرارداد ذکری از اداره اوقاف ب میان نیامده است، آیا این اداره بابت اتهام خیانت در امانت ،ه می تواند شکایت کیفری مطرح کند؟

نخست . طرفین می توانند با توجه به اصل آزادی قراردادها، شروط مد نظر خود را در عقد پیش بینی کنند؛ این شروط تا زمانی که مشمول یکی از موارد مندرج در مواد ٢ ٣ ٢ و ٢ ٣ ٣ قانون مدنی نباشد، صحیح و لازم الوفا است . دوم . صرف شرط ترتب آثار عقدی معین بر قرارداد مورد توافق طرفین؛ آنگونه که در استعلام آمده است، آن را از شروط باطل و مبطل موضوع مواد ٢ ٣ ٢ و ٢ ٣ ٣ قانون مدنی قرار نمی دهد؛ همچنین چنین شرطی ماهیت عقد مشروط را نیز تغییر نمی دهد؛ بلکه صرفا تعهداتی به تعهدات عقد اصلی ) مشروط ( می افزاید و یا تعهداتی از آن کم می کند و یا آنکه در نت یجه آن، امری همراه با آثار عقد اصلی محقق می شود و مانند آن، همچنان که ماده ٧ ٥ ٨ قانون مدنی بر این امر دلالت دارد که مشابهت نتایج حاصل از عقد صلح با عقدی دیگر، ماهیت آن را تغییر نمی دهد . بنا به مراتب، در فرض سؤال ) انعقاد عقد صلح و شرط صرف عواید اموال موضوع صلح در امور عام المنفعه و خیریه و تحویل اموال به متصالح پس از فوت مصالح ( ، نیز با توجه به ماده ٧ ٥ ٨ قانون مدنی شرط مذکور ماهیت عقد صلح را تغییر نمی دهد . د کتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه