نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۵/۲۳

چنانچه نمایندگی شرکت خودروسازی به شخص حقیقی اعطا شده باشد، آیا صرف اعطای این نمایندگی ) صرف نظر از ضوابط مسلم ایجاد شخصی ت حقوقی ( موجب ایجاد شخصیت حقوقی مستقل از شخص حقیقی می شود؛ به گونه ای که شخص حقوقی در دعاوی به طور مستقل از شخص حقیقی طرف دعوا قرار گیرد؟ آیا با وحدت ملاک از ماده یک آیین نامه شماره ٥ ٧ تنظیم امور نمایندگی ها مصوب ١ ٣ ٨ ٧ / ٧ / ١ ٧ شورای عالی بیمه و اصول حقوق تجار ت می توان گفت نفس نمایندگی به خودی خود ایجاد شخصیت حقوقی مستقل نمی کند و تابع قرارداد اع طای نمایندگی به نماینده؛ اعم از شخص حقوقی و یا حقیقی است؛ به همین سبب بار مسؤولیت در دعاوی نیز بر عهده نماینده؛ اعم از شخص حقیقی و یا حقوقی می باشد و از آنجا که در فر ض سؤال، نمایندگی به شخص حقیقی واگذار شده است و ایجاد شخص حقوقی مطابق ضوابط حقوق تجارت و قوانین خاص متصور نیست، طرح دعوا صرفا به شخص حقیقی موضوعیت دارد؟ برای مثال ،طرفیت چنانچه نمایندگی شرکت خودروسازی به شخص حقیقی به نام » م « اعطا شود و وی با ایجاد مجموعه ای برای خود شروع به فعالیت کند و عرفا به آن مجموعه نمایندگی آقای » م « گفته شود و در اثر اقدامات این مجموعه خسارتی ) غیر از موارد در راستای نمایندگی ( به دیگری وارد آید، آیا طرح دعوا علیه نمایندگی و در نهایت محکومیت آن صحیح است؟

اولا، با لحاظ تعریف » نمایندگی مجاز « به شرح مذکور در بند ٤ ماده یک قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان خودرو مصوب ١ ٣ ٨ ٦ با اصلاحات بعدی و بند » ج « ماده یک آیین نامه اجرایی این قانون مصوب ١ ٣ ٩ ٥ / ١ / ٢ ٢ هیأت وزیران، در فرض سؤال که شرکت خودروساز به شخص حقیقی نمایندگی فروش خودرو اعطا نموده است ، از مواد ٥ ٨ ٤ به بعد قانون تجارت مصوب ١ ٣ ١ ١ ، چنین مستفاد است که صرف انعقاد قرارداد نمایندگی با شخص حقیقی، موجد شخصیت حقوقی بلکه ایجاد شخصیت حقوقی نمی،باشد؛ تابع قوانین و مقررات حاکم و اراده مقنن است . ثانیا، در فرض سؤال، چنانچه شخص حقیقی دارای نمایند گی، خساراتی به دیگران وارد نماید که در اجرای قرارداد نمایندگی نباشد، اقامه دعوا به طرفیت وی، تابع عمومات آیین دادرسی و مسؤولیت مدنی است . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه