نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۸۲۵

با توجه به رأی وحدت رویه شماره ٨ ٧ ٥ مورخ ١ ٤ ٠ ٤ / ١ ٠ / ٢ ٣ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، خواهشمند است به پرسش های زیر

دهید : الف - چنانچه جرایم تصادفات و حوادث کار با جرایم درجه شش و بالاتر توأم شوند، آیا دادسرا صالح به رسیدگی است؟ ب - چنانچه جرایم درجه شش و بالاتر با جرایم تعزیری درجه هفت و هشت توأم شوند و داد سرا در خصوص جرایم تعزیری درجه شش و بالاتر قرار منع تعقیب صادر کند و نسبت به جرم درجه هفت و هشت عقیده به جلب به دادرسی داشته باشد، دادسرا چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ جلب به دادرسی و کیفرخواست یا صرفا صدور دستور؟ پرونده را باید به کدام دادگاه ارسال کند؟ چنانچ مرجع رسیدگی به پرونده را دادگاهی بدانیم که صلاحیت رسیدگی به جرم درجه شش و بالاتر را دارد ،ه ) حسب مورد دادگاه کیفری دو یا دادگاه کیفری یک ( ؛ هر چند در خصوص جرایم مذکور در دادسرا قرار منع تعقیب صادر شده باشد، آیا دادگاه مذکور می تواند با این استدلال که رسیدگی توأمان منتفی شده است، قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح صادر کند؟

پاسخ: الف - چنانچه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعدد باشد که با توجه به درجه یا نوع جرم ارتکابی ) بندهای ٩ و ١ ٠ ماده ١ ٢ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ١ ٤ ٠ ٢ ( به برخی از آن ها به صورت مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی شود؛ اما رسیدگی به جرائم دیگر مستلزم انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا و سپس طرح در دادگاه کیفری صالح باشد؛ از آنجا که تفاوت صلاحیت بین این مراجع، تفاوت در صلاحیت ذاتی نیست و با توجه به ضرورت رسیدگی توأم به اتهامات متعدد متهم در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به جرم مهم تر را دارد ) موضوع ماده ٣ ١ ٣ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ( ، همچنین با لحاظ استثنایی بودن واگذاری امر تحقیقات مقدماتی به دادگاه صلح و با هدف پیش گیری از عواقب و آثار بعدی؛ از جمله تشکیل پروند ه های متعدد برای م تهم واحد و ضرورت ا عمال مقررات تعدد جرم و همانگونه که در رأی وحدت رویه شماره ٨ ٧ ٥ مورخ ٢ ٣ / ١ ٠ / ١ ٤ ٠ ٤ هیأت عمومی دیوان عالی کشور آمده است، تحقیقات مقدماتی تمام این جرائم ابتدا در دادسرا انجام می شود و پس از صدور کیفرخواست، به منظور رسیدگی توأم به تمام جرائم ارتکابی، پرونده نزد مرج عی ک ه برای رسیدگی به جرم مهم تر صلاحیت دارد، ارسال می شود . ب - نظر به اینکه با طرح شکایت و انجام تحقیقات در خصوص جرایم متعدد در دادسرا که برخی از آن ها ) جرا یم تعزیری درجه ٧ و ٨ ( در صلاحیت دادگاه صلح و برخی دیگر ) جرایم تعزیری درجه ٦ و بالاتر ( حسب مورد در صلاحیت دادگاه کیفری یک یا دو است، به لحاظ رسیدگی توأم و رعایت اصل وحدت دادرسی، برای دادگاه کیفری یک یا دو و به تبع آن برای دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می کند، صلاحیت ایجاد شده است؛ در صورتی که در دادسرا در خصوص جرایم تعزیری در جه ٦ و بالاتر قرار منع تعقیب و در مورد جرایم تعزیری درجه ٧ و ٨ قرار جلب به دادرسی صادر شده باشد، هر چند اصولا رسیدگی به جرایم اخیر در صلاحیت دادگاه صلح است؛ اما با عنایت به استمرار صلاحیت ایجاد شده حسب مورد برای دادگاه کیفری یک یا دو، رسیدگی به جرایم تعزی ر ی درجه ٧ و ٨ ، همچنان در صلاحیت دادگاه اخیر است . با عنایت به مراتب فوق، پاسخ به سؤال اخیر در بند » ب « منتفی است . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه