نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۶۴۸

وفق ماده ٨ ٤ آیین نامه نحوه اجرای حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح مصوب » ١ ٣ ٩ ٨ / ٣ / ٢ ٧ پیش از اجرای حکم قطعی یا قصاص عضو، قاضی اجرای احکام کیفری باید تمهیدات لازم را از حیث حضور کادر پزشکی و تجهیزات مورد نیاز برای جلوگیری از خونریزی و عفونت و مانند آن را فراهم کند ... « ؛ در این مقرره مجری اجرای حکم مشخص نشده است . به عبارت دیگر، در این گونه م وارد پزشکی قانونی مطابق دستورالعمل های موجود صرفا ناظر بر اجرای حکم می باشد ) همچون قصاص نفس ( ؛ از طرفی دانشگاه علوم پزشکی استان ها؛ بویژه در استان های کوچک، از معرفی پزشک در این موارد عاجز می باشند؛ چرا که در استان های کم جمعیت هیچ پزشکی حاضر به انجام عمل جراحی قطع عضو نمی باشد؛ بر این اساس، چنانچه در سطح استان پزشکی حاضر به انجام عمل جراحی مربوط به قطع عضو نباشد، در خصوص اجرای حکم چه باید کرد؟ مجری اجرای حکم، پزشکی قانونی است یا دانشگاه علوم پزشکی؟

چنانچه به تقاضای مجنی علیه یا ولی او حکم بر قصاص عضو با لحاظ شرایط مقرر برای قصاص صادر و قطعی شده باشد، قاضی اجرای احکام کیفری طبق مواد ٧ ٦ تا ٩ ٧ آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات، قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، دیات، شلاق، تبعید، نفی بلد، اقامت اجباری و منع از اقامت در محل یا محل های معین مصوب ٢ ٧ / ٣ / ١ ٣ ٩ ٨ اقدام می کند و تمهیدات لازم برای اجرای حکم از حیث حضور کادر پزشکی و تجهیزات مورد نیاز که در ماده ٨ ٤ این آیین نامه تصریح شده است را فراهم می آورد؛ عدم همکاری مراکز پزشکی موجب انتفای حکم قصاص و تبدیل قصاص عضو به دیه نیست و فقط در صورت شمول ماده ٤ ٠ ٤ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ و نیز در اجرای ماده ٣ ٤ ٧ این قانون ) مصالحه مجنی علیه و جانی ( تبدیل قصاص به دیه ممکن است؛ بنابراین، عدم همکاری مراکز پزشکی مسقط حق قصاص نیست و محکوم علیه با توجه به ذیل ماده ٨ ٠ آیین نامه یادشده و ملاک قسمت اخیر ماده ٤ ٣ ٩ قانون م جازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ تا فراهم شدن شرایط اجرای حکم؛ از جمله با استفاده از امکانات پزشکی استان های دیگر، با تأمین مناسب آزاد می شود و موجبی بر ای حبس او تا زمان اجرای حکم وجود ندارد . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه