نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۴۱۵

با توجه به ماده ٩ ٨ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ که مقرر داشته است : » عفو، همه آثار محکومیت را منتفی می کند، لکن تأثیری در پرداخت دیه و جبران خسارت زیان دیده ندارد « و نظر به اطلاق این ماده که شامل عفو عمومی و همچنین عفو موردی می شود، چنانچه واجد شرایط محکومیت تبعی محکوم،علیه با عقو مقام معظم رهبری به یکی از مناسبت های ملی ی ا مذهبی آزاد و در محدوده زمانی مقرر در ماده ٢ ٥ قانون یادشده، مرتکب جرم تعزیری عمدی از درجه یک تا شش شود، آیا مقررات تکرار جرم در مورد وی قابل اعمال است؟ به عبارت دیگر، آیا عفو موجب اعاده حیثیت کامل محکوم عل یه شده و وی را از شمول مقررات تکرار جرم در مورد جرایم جدید ارتکابی پس از شمول عفو نیز خارج می سازد و یا آنکه تکرار جرم از شمول ماده ٩ ٨ مذکور خارج است و این ماده صرفا ناظر به محکومیت های تبعی و تکمیلی است و شامل تکرار جرم نمی ش ود؟

اولا، مقصود از عفو در تبصره ٣ ماده ٢ ٥ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ، عفو خصوصی موضوع ماده ٩ ٦ این قانون است که به پیشنهاد رئیس محترم قوه قضاییه و موافقت مقام معظم رهبری اعطاء می شود و موجب زوال آثار مجازات نیست؛ مگر آنکه تصریح شده باشد؛ اما عفو موضوع ماده ٩ ٨ قانون مجازات اسل امی، عفو عمومی است که مطابق ماده ٩ ٧ همین قانون از سوی قانون گذار اعطاء می شود و از آنجا که به تصویب قوه مقننه می رسد، موجب زوال آثار جرم و محکومیت است . ثانیا، با توجه به آنچه در بند فوق آورده شد و با لحاظ قسمت اخیر بند » ث « ماده ١ ٣ ٤ قانون مجازات اسلامی ) اص لاحی ١ ٣ ٩ ٩ ( و تبصره ٣ ماده ٢ ٥ همین قانون، عفو خصوصی در حکم اجرای مجازات است و اثر تبعی محکومیت پس از سپری شدن مدت های مقرر در ماده ٢ ٥ قانون یادشده از زمان عفو رفع می شود و به موجب ماده ١ ٣ ٧ قانون ،همین چنانچه شخص از زمان عفو تا حصول اعاده حیثیت مرتکب جرم عمد ی تعزیری درجه یک تا شش شود، مشمول مقررات تکرار جرم تعزیری خواهد بود . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه