نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۳۱

چنانچه در پرونده کیفری با موضوع نزاع دسته جمعی، متهمان به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم شوند و سپس نسبت به همدیگر اعلام رضایت قطعی کنند، آیا می توانند از مزایای ماده 48 ٣ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1 ٩ ٣2 استفاده کنند و یا آنکه محکومان یادشده نسبت به همدیگر شاکی و مدعی خصوصی محسوب نمی شوند و مشمول م اده یادشده نمی باشند؟

مطابق ماده 10 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1 ٩ ٣2 ، که حق شکایت و انصراف از آن را دارد ،شاکی بزه دیده ای است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان شده و تعقیب مرتکب را درخواست می کند. جرم شرکت در نزاع جمعی موضوع ماده 615 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1 ٣ 75 مستلزم ارتکاب اعمال عمدی از ناحیه تمامی شرکت کنند گان است و با توجه به عدم امکان جمع دو وصف مرتکب جرم و بزه دیده در شخص واحد، شرکت کنندگان در نزاع جمعی حق شکایت و انصراف از این بزه را ندارند؛ اما با توجه به تبصره 2 ماده 615 یادشده، در مورد رفتارهای مجرمانه مستقل از نفس نزاع جمعی؛ مانند ایراد ضرب و جرح، بز ه دیده می تو اند با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 56 مورخ 27 / 7 / 1 ٣ 52 هیأت عمومی دیوان عالی کشور اقدام به شکایت و مطالبه ضرر و زیان کند. بر این اساس، در فرض سؤال، صرفا بزه دیده اخیرالذکر می تواند پس از قطعیت حک م از شکایت خود صرف نظر کند و محکوم علیه نیز به اس تناد آن از دادگاه صادرکننده حکم قطعی، اعمال ماده 48 ٣ آیین دادرسی کیفری و تخفیف مجازات تعزیری را درخواست کند .قانون دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه