نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۰۶

آیا دادگاه می تواند حکم صادره از مرجع همعرض خود را قرار توصیف کند؟ برای مثال، در پرونده ای که در مرجع دیگری مطرح بوده است، خواهان پیش از جلسه اول رسیدگی طی لایحه ای و در صورتجلسه شورای حل اختلاف با اعلام رضایت، مختومه شدن پرونده را درخواست کرده؛ اما پس از ارجاع به دادگاه، مرجع رسیدگی کننده بدون تشکیل جلسه رسیدگی در وقت فوق العاده به استناد ماده 1257 قانون مدنی حکم بر بی حقی وی صادر نموده است؛ در حالی که به نظر می رسد از موارد صدور حکم ماهوی نبوده است؟ آیا در چنین فرضی دادگاه دیگری می تواند این رأی را قرار ت لقی کرده و بر اساس آن، در پرونده خود اتخاذ تصمیم نماید؟ اس خ :پ اولا، استعلام دارای ابهام است؛ چنانچه مقصود استرداد دادخواست یا دعوا موضوع ماده 107 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 باشد، علی الاصول دادگاه می بایست وفق ماده یادشده حسب مورد قرار مقتضی را صادر می کرد؛ اما صدور حکم بر بی حقی به استناد ماده 1257 قانون مدنی؛ آنگونه که در فرض سؤال آمده است، مؤید ورود ماهوی دادگاه به دعوا است . ثانیا، صرف نظر از ابهام و ایراد فوق، در فرض سؤ ال که دادگاه دیگری که رأی دادگاه نخست در آن دادگاه ارائه شده است، دادگاه رسیدگی کننده که هم عرض دادگاه صادرکننده حکم بر بی حقی بوده و این حکم به آن دادگاه ارائه شده است، نمی تواند با اخذ ملاک از ترتیبات مقرر در ماده 403 قانون یادشده، حکم صادره را قرار تلقی کند . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه