نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۱۲۹

- ١ با توجه به بند » پ « ماده ١ ٤ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ و قرارگیری دیه در اقسام مجازات، چنانچه دادگاه در راستای تبصره یک ماده ٨ ٥ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ، دفاع ورثه مرتک ب را اخذ کند، آیا باید پس از تشکیل جلسه رسیدگی، قرار تأمین کیفری متناس ب با میزان دیه نسبت به آنان صادر یا آنکه ورثه را بلاقید آزاد کند؟ - ٢ با توجه به حکم ماده ٢ ١ ٥ قانون مجازات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ و لزوم تعیین تکلیف نسبت به وسیله ارتکاب جرم که در حین رسیدگی کشف شده است، تکلیف مرجع رسیدگی کننده نسبت به چاقو، قمه و پنجه بوکس کشف شده از متهمان، معدوم سازی اشیاء مذکور است و یا ضبط این اشیاء؟ در فرض اخیر، ضبط در حق چه مرجعی و چگونه باید صورت گیرد؟ اس خ :پ - ١ مسؤولیت عاقله مرتک ب به پرداخت دیه، ناشی از قانون و یک حکم تکلیفی است، نه ناشی از جرم یا مسؤولیت جزایی؛ بنابراین در مواردی که حس ب وجود دلایل، برای مقام قضایی مشخص شود که جنایت ارتکابی مشمول عنوان خطای محض است و مسؤولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است، مطابق تبصره ٢ ماده ٨ ٥ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١ ٣ ٩ ٢ رفتار می شود و » تفهیم اتهام و اخذ تأمین کیفری از عاقله « فاقد وجاهت قانونی است . - ٢ اموال و اشیاء مذکور در استعلام ) چاقو، قمه و ...( که مورد استفاده در ارتکاب جرم قرار گرفته است با توجه به ماده ٢ ١ ٥ قانون مجا زات اسلامی مصوب ١ ٣ ٩ ٢ و ماده ١ ٤ ٨ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١ ٣ ٩ ٢ ، به دستور دادگاه رسیدگی کننده به جرم، ضبط می شود؛ زیرا آلات و ادواتی که » فاقد کاربری مجاز « باشند مانند » مشروبات الکلی « معدوم می شوند؛ در حالی که وسایل مندرج در استعلام را می توان در غیر موار د جرم نیز استفاده نمود . در مواردی که دادگاه کیفری حکم به ضبط این اشیاء را صادر کند، با عنایت به مواد ١ ،٣ ٢ و ٣ ٧ قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی مصوب ١ ٣ ٧ ٠ باید تحویل این سازمان شود . دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه