نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۸۶

احتراما به استحضار می رساند، برخی مراجع قضایی مبادرت به صدور حکم سرپرستی کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست دارای تابعیت غیرایرانی برای زوجین متقاضی می نمایند؛ این در حالی است که رو ح حاکم بر قان ون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392 ؛ به ویژه مواد 2 ، 4 و 14 این قانون بر صدور حکم سرپرستی در مورد » کودکان و نوجوانان ایرانی « دلالت دارد و این موضوع به دلیل ارتباط با مسائل مربوط به تابعیت و هویت در زمره قواعد آمره می باشد؛ هم چنانک ه در تبصره ماده 13 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صدور شناسنامه صرفا در خصوص طفل ایرانی امکان پذیر دانسته ش ده است . با توجه به احکام و آثار قانونی و اجتماعی بسیار مترتب بر این موضوع، خواهشمند است در خصوص جواز یا عدم جواز صدور حکم سرپر ستی در خصوص کودکان و نوجوانان دارای تابعیت غیر ایرانی اعلام نظر فرمایید . اس خ :پ اولا، مراقبت از کودکان بی سرپرست و بد سرپرست خارجی مقیم ایران تابع احکام مقرر در شیوه نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست مصوب 25 / 5 / 1402 است . ثانیا، هر چند در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست مصوب 1392 تصریحی در خصوص لزوم داشتن تابعیت ایرانی برای کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی وجود ندارد و صرفا به موجب مواد 3 و 4 این قانون به لزوم داشتن تابعیت ایران برای متقاضیان سرپرستی ت صریح شده است؛ اما از روح حاکم بر این قانون؛ از جمله ماده 19 ) تلقی کودک یا نوجوان تحت سرپرستی به عنوان فرد تحت تکفل سرپرست متوفی و برخورداری از مزایای مستمری وظیفه بازماندگان ( ، ماده 21 ) برخورداری کودک یا نوجوان تحت سرپرستی از مجموعه مزایای بیمه و بیمه های ت کمیلی ( و بویژه ماده 22 قانون ) تکلیف اداره ثبت احوال به درج مشخصات کودک یا نوجوان تحت سرپرستی و مفاد حکم سرپرستی در اسناد سجلی و شناسنامه سرپرست و صدور شناسنامه جدیدی برای کودک یا نوجوان تحت سرپرستی با درج نام و نام خانوادگی سرپرست و درج مفاد حکم سرپرستی و ن ام و نام خانوادگی والدین واقعی در صورت مشخص بودن در قسمت توضیحات شناسنامه ( و همچنین حکم تبصره ) اصلاحی 1363 ( ماده 13 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی مبنی بر صدور شناسنامه برای طفل ایرانی پس از ثبت ولادت وی و صرف صدور گواهی ولادت برای طف ل خارجی، چنین مستفاد است که کودک یا نوجوان تحت سرپرستی باید دارای تابعیت ایرانی باشد و یا در ایران متولد شده و پدر و مادر آنها غیر معلوم باشد ) بند 3 ماده 967 قانون مدنی (. رأی وحدت رویه شماره 748 مورخ 24 / 1 / 1395 هیأت عمومی دیوان عالی کشور که الزام اداره ثبت احوال به صدور شناسنامه را منوط به احراز هویت و تابعیت ایرانی فرد متقاضی به ترتیب مذکور در ماده 45 قانون ثبت احوال ) اصلاحی 1363 ( مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی دانسته است، مؤید این دیدگاه است . دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه