نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۹۵۰

ح استع لا م : به استحضار می رساند در خصوص م لا ک تشخیص اراضی موات شهری اخت لا ف نظر است . برخی اعضای کمیسیون موضوع ماده ١ ٢ قانون زمین شهری مصوب ١ ٣ ٦ ٦ با اص لا حات و الحاقات بعدی، سال ١ ٣ ٥ ٨ را معیار دانسته و با بررسی عکس های هوایی در آن سال اتخاذ تصمیم می نمایند و بر این اساس چنانچه ملک در عکس هوایی سال ١ ٣ ٥ ٨ سابقه احیاء نداشته باشد، ملک را به عنوان موات معرفی می کنند . بعضی دیگر هرچند عکس هوایی سال ١ ٣ ٥ ٨ را م لا کی قوی میدانند؛ اما معتقدند عکس سال های قبل که در چندین دوره وجود دارد نیز م لا ک است و باید به مجموع ادله میدانی توجه شود و در نتیجه این اقدامات، فقط اراضی که موات بالذات هستند موضوع رأی قرار می گیرند و اراضی که موات عارضی هستند؛ مانند اراضی مسلوب المنفع ه، از قلمرو ماده ١ ٢ یادشده خارج می شوند . در رویه قضایی نیز در خصوص م لا ک موات دانستن اراضی شهری اخت لا ف نظر است؛ برخی قضات بر اساس دیدگاه نخست فوق الذکر، آرای کمیسیون موضوع ماده ١ ٢ قانون زمین شهری را صرف نظر از آثار احیاء قدیمی پیش از سال ١ ٣ ٥ ٨ که در سال ١ ٣ ٥ ٨ این آثار به علت عوارض جوی پنهان یا مفقود شده اند، تأیید می کنن د و برخی دیگر نظر عکس دارند . خواهشمند است در این خصوص اع لا م نظر فرمایید . س خ :پا او لا ، با توجه به مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ١ ٣ ٥ ٨ که ناظر به زمین های موات داخل محدوده شهری یا خارج از آن است و با عنایت به تعریف حریم در ماده ٢ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آن ها مصوب ١ ٣ ٨ ٤ ، تاریخ ١ ٣ ٥ ٨ / ٤ / ٥ که در ماده ٣ قانون زمین شهری مصوب ١ ٣ ٦ ٦ با اص لا حات و الحاقات بعدی قید شده است، م لا ک تشخیص موات از غیر موات است که طبق حکم ماده اخیرالذکر، اراضی موات شهری که سابقه عمران و احیاء نداشته، چنانچه بدون مجوز قانونی و از این تاریخ به بعد ) ٥ / ٤ / ١ ٣ ٥ ٨ احیاء شده باشد، همچنان در اختیار دولت است .( ثانیا، کم یسیون ماده ١ ٢ قانون زمین شهری مصوب ١ ٣ ٦ ٦ با اص لا حات و الحاقات بعدی، مرجع اظهارنظر در باب تشخیص عمران و احیاء و تأسیسات متناسب و تعیین نوع زمین دایر، بائر و تمیز آن ها از موات در داخل محدوده شهری است که این امر در نتیجه تحقیقات مختلف؛ از جمله از طریق معاینه محل و عکس های هوایی محل وقوع ملک مدنظر در سال های مختلف صورت می گیرد و برخ لا ف آنچه در فرض استع لا م آمده است، عکس هوایی سال خاصی الزاما م لا ک تشخیص نوعیت زمین و اثبات آن نیست . دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه