نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۵۶۶

در خصوص نظام نیمه آزادی موضوع مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی، ملاک حبس های موضوع ماده 57 مذکور )درجات 5 ، 6 و 7( مجازات قانونی است یا قضایی؟ و آیا شرایط و ضوابط رأی باز مندرج در آیین نامه سازمان زندان ها به نظام نیمه آزادی نیز تسری دارد؟

1 - منظور از عبارت»حبس های تعزیری درجه پنج تا هفت « در صدر ماده 57 قانون مجازات اسلامی 1392 ، مجازات قانونی جرم ارتکابی است نه مجازات قضایی که در دادنامه قید می شود؛ زیرا مقنن در این ماده از عبارت»محکومی ت به حبس « استفاده نکرده است و مؤید این نظر، تصریح ماده 62 این قانون است که در این ماده به جرایم تعزیری اشاره است .شده 2 - مستفاد از مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 553 و 554 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که اعمال نهاد نظام نیمه آزادی موضوع مواد قانونی پیش گفته به عنوان شیوه اجرای حکم حبس تابع احکام و شرایط مقرر در مواد موصوف در صلاحیت دادگاه صادرکننده حکم قطعی است و اشتغال به کار محکومان زندانی در مراکز اشتغال داخل و خارج از مؤسسه کیفری یعنی اشتغال در مراکز حرفه آموزی و اشتغال با خروج از مؤسسه )رأی باز( موضوع شق 6 بند»ب «ماده یک آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب 28/3/1400 رئیس محترم قوه ق ضاییه با تصویب شورای طبقه بندی و بر اساس مقررات ذی رب ط این آیین نامه )از جمله مواد 181 ، 182 و 183 آن( به مفهوم اعمال نهاد نظام نیمه آزادی موضوع مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی که تابع احکام و شرایط خاصی می باشد، نیست و نحوه اجرای نظام نیمه آزادی در مقررات فصل سوم آیین نامه اجرایی ماده 63 قانون مجازات اسلامی 1392 )مصوب 4/2/1398 ( بیان شده است؛ لذا مقررات مذکور در آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، در خصوص اشتغال محکومان زندانی در مراکز حرفه آموزی و اشتغال با خروج از مؤسسه قابل تسری به محکومان نظام نیمه آزادی نمی.باشد