نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۴۰۲

با توجه به اینکه حسب ماده 91 در جرایم موجب حد یا قصاص چنانچه فرد بالغ کمتر از 18 سال ، ماهیت جرم و یا حرمت آن را درک نکن د و یا در رشد و کمال عقل وی شبه وجود داشته باشد ، به مجازاتهای پیش بینی شده در فصل دهم آن قانون محکوم می گردد و با عنایت به اینکه در ماده 89 قانون مجازات اسلامی ، صرفا به جرایم تعزیری اشاره شده است؛ در صورت ارتکاب بزه قتل عمدی توسط فرد بالغ کمتر از 18 سال و عدم احراز رشد و کمال عقل وی ، تعیین مجازات بر چه مبنایی خواهد بود؟

اولا، منظور از مجازات های پیش بینی شده در این فصل که در ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 آمده، حسب مورد با توجه به سن افراد بالغ کمتر از هجده سال، مجازات های مقرر در ماده 88 افراد نه تا پانزده سال تمام شمسی ()برای و مجازاتهای مقرر در ماده 89 افراد پانزده تا هجده سال( قانون مذکور است .)برای ثانیا، در مواردی که دادگاه وفق ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 احراز نماید که فرد نابالغ کمتر از هجده سال ماهیت جرم موجب حد یا قصاص و یا حرمت آن را درک نمی کند، حسب مورد با توجه به سن مرتکب و در انتخاب یکی از تدابیر مندرج در مواد 88 و 89 همین قانون که به واقع تعزیر نوجوان محسوب می شود، معیارهای مقرر برای تعیین مجازات تعزیری مندرج در بندهای چهارگانه ماده 18 قانون مجازات اسلامی شامل انگی زه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی، سوابق و وضعیت فردی و خانوادگی، اجتماعی مرتکب و تأثیر تعزیر بر وی، شیوه ارتکاب جرم و ... را باید مورد نظر قرار دهد و به هر حال دادگاه در تعیین مجازات نوجوان با رعایت ضرورت تناسب مجازات، هدف اصلاحی و دیگر عمومات حاکم بر مجاز ات ها، به تشخیص خود اقدام می کند. بدیهی است در این مورد که قصاص منتفی است، صدور حکم به پرداخت دیه به دلالت مواد 92 و 452 قانون الزامی است .این روح اله رئیسی