نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۱۰۴۲

همانگونه که مستحضرید به موجب تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی )ره( و مددجویان سازمان بهزیستی با ارائه کارت و یا تأییدیه رسمی مراجع مذکور از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند. چنانچه پس از رسیدگی دادگاه در دعوا حکم به نفع این اشخاص صادر شود، آیا هزینه دادرسی از طرف مقابل که محکوم علیه واقع شده است، قابل وصول است و دادگاه و یا اجرای احکام مکلف به وصول هزینه دادرسی از محکوم علیه است؟ در صورت مثبت بودن

، مستند قانونی آن چیست؟

پاسخ: معافیت از پرداخت هزینه دادرسی و یا موکول کردن پرداخت آن به زمان اجرای حکم موضوع ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به تجویز قانون و به تشخیص و دستور قاضی رسیدگی کننده است و منصرف از حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است که پس از اقامه دعوای اعسار و رسیدگی به آن صادر می شود. همچنین معافیت از هزینه دادرسی موضوع تبصره ماده 5 قانون مذکور و تبصره الحاقی 18/12/1394 به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلا ب در امور مدنی مصوب 1379، به حکم قانون است و با توجه به این که اخذ هرگونه وجهی از اشخاص منوط به تصریح مقنن است، بنابراین در موارد مذکور نمی توان با اتخاذ ملاک از ذیل بند 23 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحا ت و الحاقات بعدی، در صورت محکوم له واقع شدن خواهان، هزینه دادرسی را از محکوم علیه وصول کرد. شایسته ذکر است ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 با لحاظ ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 قابلیت و اعمال ندارد و نسخ ضمنی شده است .استناد دکتر احمد محمدی بار دئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه