نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۶۲۳

آیا شرط علیه خریدار سهام شرکت سهامی خاص مبنی بر این که سهام خریداری شده فاقد حق سود است و فقط مالکیت اسمی برای خریدار ایجاد می کند، صحیح است؟ آیا می توان با درج چنین شرطی حین پذیره نویسی این سهام را طراحی کرد که سهامداران آن فاقد حق مطالبه سود شرکت باشند؟ توضیه آن که در این خصوص دو عقیده است، برخی قضات معتقدند که مطابق عمومات قانون مدنی این شرط صحیح است؛ اما عده ای بر این عقیده اند که این شرط نادرست است؛ زیرا اولا، در قانون تجارت مصوب 1311 به این قالب سهام اشاره نشده است و موازین تجارت؛ از جمله ماده 90 لای حه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 بر حق اخذ حداقل سود تعلق گرفته به سهام دارد؛ ثانیا ،دلالت اقتضای شرکت، مشارکتو در سود و زیان حداقلی است و محرومیت کامل با ذات عقد شرکت منافات دارد؛ خواهشمند در این خصوص اعلام نظر فرمایید .است

شرط عدم ت علق سود سهام خریداری شده به خریدار یا درج چنین شرطی حین پذیره نویسی، باطل است؛ زیرا اولا، تعلق سود به سهام از مهم ترین حقوق وابسته به سهام است؛ ثانیا، وفق ماده 90 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، در صورت وجود منافع، تقسیم ده درصد از سو د ویژه سالانه بین صاحبان سهام الزامی است. ثالثا، درج چنین شرطی ممکن است با قواعد و الزامات راجع به حمایت از طرف ضعیف قرارداد در تعارض باشد. بدیهی است خریدار می تواند پس از تعلق سود به خود، حق هرگونه دخل و تصرف در آن را به غیر از جمله فروشنده سهام واگذار ک ند و ی ا آن را به اموری چون تحقیق و پژوهش، توسعه شرکت و یا امور تخصیص دهد عام.المنفعه دکتر احمد محمدی باردئی مدیر کل حقوقی قوه قضاییه