نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۸۶

آیا قاعده )الزرع للزارع و لو کان غاصبا( صرفا جنبه حقوقی دارد یا مسؤولیت کیفری نیز به دنبال دارد؛ به عبارت دیگر، اگر مالک زمین با علم به محصول ناشی از بذر متعلق به دیگری است، آن را تخریب کند، آیا صرفا اینکه ض امن خسارت وارده است یا مسؤولیت کیفری نیز دارد؟

مستفاد از مواد 33 قانون مدنی و 165 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و 48 قانون اجرای احکام مدنی و نیز قاعده فقهی»الزرع للزارع و لو کان غاصبا«، محصولی که از کاشتن بذر در ملک دی گ ری حاصل می شود، متعلق به صاحب بذر )زارع( است؛ هرچند زارع غاصب بوده و بدون رضایت مالک زمین اقدام به کاشت بذر در ملک غیر کرده باشد و صاحب ملک نیز مستحق دریافت اجرت زمین است. از سوی دیگر ،المثل مرجع رسمی تظلمات و شکایات، دادگستری است و انجام اقدامات خودسرانه از سوی افراد جهت احقاق حقوق احتمالی خود ممنوع است؛ همچنین با توجه به ارتباط جرم با نظم عمومی، هر کسی عمدا محصول مذکور را تخریب کند، اعم از این که مالک زمین باشد یا چنین نباشد، رفتار وی طبق ماده 684 مجازات اسلامی )تعزیرات (قانون مصوب 1375 جرم محسوب و مجازات مقرر در این ماده است. در فرض سؤال هم، اگر مالک زمین مشمول عمدا محصول زارع را تخریب کند، از مصادیق این ماده می باشد که تشخیص آن با قاضی رسیدگی کننده است. بدیهی است مالک زمین می تواند جهت احقاق حقوق خود و جلوگیری از اقدامات زارع، از طریق مراجع قضایی کند اقدا.م روح اله رئیسی