نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۵۶

با توجه به این که در محکومیت تضامنی، خواهان طلبکار می تواند جهت استیفای حقوق و طلب خود به هر بدهکار یا همه بدهکاران مراجعه کند و هر مدیون نسبت به کل دین متعهد و ملتزم است، در صورت صدور حکم به محکومیت تضامنی خواندگان به پرداخت وجه در حق خواهان و قطعیت حکم ص ادره و صدور اجراییه و عدم مراجعه خواهان به هیچ یک از خواندگان، چنانچه یکی از خواندگان دادخواست اعسار دهد، با توجه به این که هنوز خواهان به او مراجعه نکرده است و مراجعه یا عدم مراجعه بعدی وی به این شخص جهت دریافت طلب مشخص نیست آیا صدور حکم اعسار ممکن است؟ د ر صورت صدور حکم اعسار مطلق برای خوانده، آیا بر اساس ملاک ماده 606 قانون مدنی خواهان می تواند به معسر مراجعه کند یا رجوع خواهان به خوانده با توجه به تضامنی بودن دین ساقط می شود؟

اولا، طرح دعوای اعسار از محکوم به برابر قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 به منظور جلوگیری از بازداشت و یا آزادی محکوم علیه است؛ بنابراین در فرض سؤال که پس از قطعیت حکم و صدور اجراییه محکوم له عملیات اجرایی را دنبال نمی کند، این امر مانع طرح دعو ای اعسار از ناحیه خوانده خواندگان نیست و در صورت طرح، دادگاه باید وفق مقررات به آن رسیدگی کند .یا ثانیا، به موجب تبصره یک ماده 11 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 ، صدور حکم اعسار مانع از استیفای محکوم به از اموالی که از محکوم علیه به دست می آید ، نیست؛ بنابراین در فرض سؤال که حکم اعسار کلی )مطلق( یکی از محکومان صادر شده است، در صورتی که اموالی از وی به دست آید، امکان استیفای محکوم به از آن وجود دارد. شایسته ذکر است که ماده 606 قانون مدنی ناظر بر ترکه و اعسار یک یا چند نفر از ورثه است و ارتباطی به سؤال ندارد .فرض