نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۴۹۵

احتراما وفق ماده 18 قانون گذرنامه، خروج از کشور اشخاص زیر 18 سال صرفا با اجازه کتبی ولی یا قیم امکان پذیر است. در ماده 42 قانون حمایت از خانواده به صورت استثناء، در خصوص صغیر و مجنون، علیرغم عدم رضایت ولی یا ،قیم تجویز خروج از کشور از جانب دادگاه در صورت وجود مصلحت شده است پیش.بینی با عنایت به مراتب فوق با این مد نظر داشتن این امر که در راستای بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه، تجویز دادستانی نیز صرفا در خصوص زنان شوهردار پیش بینی شده است؛ آیا خروج از کشور افراد بالغ ز یر 18 سال بدون اجازه ولی یا قیم با وجود شرایطی مانند اضطرار، اقامت ولی یا قیم در خارج از کشور، مفقود بودن ولی یا قیم و یا ... امکان پذیر است ؟ در صورت مثبت بودن

توسط چه مرجعی و به چه مستند قانونی این امر ممکن است؟

پاسخ: با لحاظ ماده 20 قانون امور حسبی ، حدود اختیارات دادستان منحصر به موارد منصوص است و استفاده از ملاک بند 3 ماده 18 قانون گذرنامه در فرض سؤال به لحاظ تفاوت موضوع منتفی است. از سوی دیگر موضوع استعلام حتی در خصوص اشخاص صغیر نیز از شمول حکم مقرر در ماده 42 قانون حمایت خانواده خروج موضوعی دارد؛ بنابراین در فرضی که مولی علیه دارای ولی قهری باشد و امکان اخذ اجازه خروج از کشور به دلیل غیبت یا حبس ولی قهری یا هر علت دیگری میسر نباشد، برابر ماده 1187 قانون مدنی نسبت به تعیین امین اقدام می شود. بدیهی است در این صورت اختیارات امین به مانند قیم است. صدو ر گذرنامه با اجازه کتبی امین مزبورنیز ممکن است و در مورد اشخاص بالغ کمتر از 18 سال که به قیم آنان دسترسی نباشد، صدور این اجازه با کسی است که مطابق عمومات قانون امور حسبی و قانون مدنی در فرض عدم دسترسی به قیم، عهده دار وظایف او می.شود دکتر احمد محمدی باردئ ی